İstanbul’un Lang Mevki’inde Roma imparatoru tarafından yaptırılan antik Theodosius Limanı’nın bulunması sürpriz değildi aslında. Gerçek sürpriz Langa Koyu’nun neleri sakladığıydı. Atlas dergisinin temmuz sayısında bu konuda kapsamlı bir dosya var. İS 4. yüzyıl sonları ile 7. yüzyıl başlarında, kentin deniz ticaret merkeziydi bu büyük liman. Büyük gemilerle İskenderiye’den getirilen tahıl buradaki ambarlarda depolanıyordu. Öyle ki bu ambarlardan biri, limanın önemli bir bölümünün kullanılamaz hale geldiği 10. yüzyılda bile şehirde bahsi geçen tek ambar olarak karşımıza çıkıyor.
Bugün devam eden arkeolojik kazılar, antik limanın daha ziyade merkezini yani eski dönemlerde deniz olan bölümünü kapsıyor. O dönemde Lykos ismiyle anılan Bayrampaşa Deresi’nin bu koya biriktirdiği alüvyon nedeniyle limanın ömrü nispeten kısa oldu.
Kullanılmaz duruma gelen ilk bölge, limanın en işlevsel ve denize karşı en iyi korunan batı bölümüydü. Takip eden dört asır içinde, limanın geri kalan kısmı da tamamiyle doldu. Doğu ucu, sadece düz karinalı (geminin sualtında kalan dış kısmı) küçük ve orta boylu gemileri barındırabilecek sığ bir koy haline dönüştü. 10. yüzyıl sonu veya 11. yüzyıl başlarında limanın hemen tümünün şiddetli bir fırtınayla kum ve mille dolduğu süregelen arkeolojik çalışmalardan anlaşıldı. Kentin Osmanlılara geçmesine kadar sadece ufak tekneler ile balıkçı kayıkları tarafından kullanıldı.
Pisa'yı geride bıraktı
Yenikapı arkeolojik kazıları ilerledikçe batık sayısının daha da artacağı aşikár. İtalya, Fransa, Almanya, Hollanda gibi birçok ülkede de kıyıya yakın inşaat alanları içinde, özellikle de raylı sistem istasyon alanı olarak seçilen bölgelerde antik liman kalıntılarına ve batık gemilere rastlanıyor. İtalya’ın Pisa kentinde San Rossore demiryolu istasyonu için seçilen alan bu örneklerden biri. Çeşitli nedenlerle dolarak denizden 11 kilometre içeride kalan Pisa şehrinin kayıp antik limanı, 1998’teki kazılarda tesadüfen ortaya çıktı. Pisa’daki antik liman, bugüne kadar ortaya çıkarılan en büyük batık grubunu bilim dünyasına armağan etmişti. Ancak Yenikapı’da, Theodosius Limanı’nda ulaşılan 24 batık, Pisa’yı şimdiden çok geride bıraktı.
TakipYorumlarYorum Sayısı: 915 Şubat 2008, 10:38Yazan: falmarindiSevgili Jetmimar, Bir konuya açıklık getirmek isterim. Kazılarda bulunan eserler ve buluntulara envanter numaraları veriliyor ayrılıyor fotoğraflanıyor. Ama gömülenler eserler değil. Bütünlenemeyecek durumda olan kırık keramik parçaları. Bu gömü işlemi de belirli bir sistematik çerçevesinde belgelenerek yapılıyor. Bu parçaların bir kısmı ise etüdlük malzeme olarak müze depolarında saklanıyor. Ayrıca bu tip kazılarda çalışmış bir mimar olarak söyleyebilirim ki her türlü zemin, kuyu, kanal, duvar, döşeme, kazık ve buluntu oldukça hassas bir şekilde arkeolojik ve mimari olarak belgeleniyor. Mimari çizimlere oda onayı alınıyor ve ilerleyen çalışmalar ilgili kurul kararlarına göre şekillendiriliyor. Bilindiği gibi Yenikapı Theodosius Limanı Kurtarma Kazısı'nda 20'den fazla batık gemi bulundu. Bu gemiler de uzman ekipler tarafından milim milim denilebilecek kadar detaylı ve hassas bir belgeleme ile belgeleniyor. İstanbul Limanı Dediğin gibi bütün buluntuları sergilemek mümkün değil ama bununla ilgili çalışmalar yapılıyor. Zaten 2010 yılında faaliyete geçmesi planlanan hatların açılışınn 2011 e sarkması da bu sebepten. Fakat neyin, nasıl yapılacağına dair tam bir bilgim yok. Bu konuda bilgi verebilecek olan varsa çok sevinirim. :A
14 Şubat 2008, 23:38Yazan: jetmimarMarmaray projesi kapsamında Yenikapı bölgesinde yapılmakta olan arkeolojik kazılardan elde edilen tarihi eserler bu bölgede yapılacak olan bir müzede sergilenecektir. Bu müze istasyon binaları ile de bağlantılı olacaktır. En son planlanan bu idi sanırım bir değişiklik olmamıştır. Atinada yapılan çalışmalardan proje yetkilileri haberdardır. Hatta bahsedilen metro hattına gezi düzenlemişlerdir. Tabi bahsedilen müzede bütün eserler sergilenemeyecektir. Peki bulunan bu eserlerin sergilenmeyecek olanları ne yapılacak şeklindeki bir soruya "halen yapılmakta olduğu gibi, envanter vb. numaraları verilmiş çuvallar içerisinde, topluca geri gömülmektedir" diye yanıt verebilirim. Peki bu eserlerin hangilerinin sergilenip sergilenmeyeceğine kim karar veriyor şeklindeki bir soruya da "müzeler müdürlüğü ile irtabata geçebilirsiniz" şeklinde yanıt verebilirim. Çünkü bu kazı çalışmaları müzeler müdürlüğü denetiminde devam etmektedir.
14 Şubat 2008, 14:06Yazan: falmarindiMerhabalar. İstanbul genelinde Marmaray boğaz tüp geçiş projesi ve Taksim-Yenikapı Metro hattı için çeşitli kazılar yapılmakta. Yenikapıda bulunan kazı ise bu iki projenin aktarma istasyonu olacak bir noktada iki farklı şirketin kazıları yürüttüğü bir bölge. İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğü Başkanlığında gerçekleştirilen kazı, Arkeolog Metin Gökçay yönetimi, arkeolog ve mimarların gözetiminde titizlikle sürdürülmekte. Bu arada kurul kararları da dikkate alınarak inşaat uygulamalarıda yapılmaktadır. (fore kazıkların imalatı gibi) Bilindiği gibi en son olarak yapılan çalışmalarla bulunan liman kalıntılarında bir tsunami yaşandığı ispatlanmıştır. Küçük objeler ve bazı mimari buluntların yanı sıra çok değerli bir liman açığa çıkarılmıştır. Bu limanın varlığı tarihi yarımada haritalarında da görülmektedir. http://www.marmaray.com.tr/genel_kulturel_miras.htm adresinde yer alan bilgilerde İstanbul tarihinin 8000 yıl öncesine dayandığı söylenmektedir. Halkın ve dolayısı ile gazetecilerin oldukça dikkatini çeken çalışjmalrın 2011 yılında tamamlanarak metro hatlarının işletime açılması planlanmaktadır. Kazılarda elde edilen mimari ve arkeolojik buluntuların ne yapılacağı ise hala merak konusudur. Bu konuda ise en önemli örnek yine tarihi bir bölgede inşa edilmiş olan Atina Metrosudur. Kentin yaşanırlığını arttıracak güzel projelerde buluşmak dileği ile :)
23 Temmuz 2007, 11:58Yazan: Melis GökerSabah Gazetesi'nin haberine göre Marmaray kazısı sırasında bulunan tarihi eserlerin 8 bin yaşında olduğu öğrenildi.
Marmaray projesi kapsamında yürütülen kazıların Yenikapı ayağında İstanbul'un tarihini değiştirecek yaklaşık 8 bin yıllık mimari kalıntılar ortaya çıkarıldı. Arkeolojik kazılarda bir süre önce yeri tespit edilen ve yakın bir zamanda kazılmaya başlanan tarih öncesi yerleşim yerinin, tarihi yarımadanın en eski yaşam alanı olduğu belirlendi.
Haberin devamını okumak için...
10 Nisan 2007, 13:45Yazan: Zeynep GüneyÇalışmaların yayınlandığı özel bir site benim bildiğim kadarıyla yok. Ancak jetmimar'ın da belirttiği gibi Marmaray sitesinden şantiye fotoğraflarına ulaşabilirsiniz;
http://www.marmaray.com.tr/insaat_fotograflari.htm
Ayrıca Google'da arattığınızda da Marmaray, İBB ve National Geographic Türkiye gibi sitelerde yayınlanan haberlere ulaşabilirsiniz.
10 Nisan 2007, 12:37Yazan: jetmimarYenikapı' da devam etmekte olan arkeolojik kazı çalışmalarının bir kısmı Marmaray Projesi diğer kısmı Taksim - Yenikapı metro hattı projesi kapsamında sürdürülmektedir. Marmaray projesi ile ilgili internet sitesinden Yenikapı şantiyesi fotoğraflarına ulaşabilirsiniz. www.marmaray.com.tr
Kolay gelsin...
10 Nisan 2007, 11:22Yazan: betyyMerhaba;
İnanin Okurken KeŞke O Ekİpte Bulunabilsem Diye DÜŞÜndÜm.o Kadar Guzel Bir İŞ Yapiyorsunuzki...
İyİkİ Bu MesleĞİ SeÇmİŞİm Dİyorum :))
Umarim ÇaliŞmalarinizda Daha BaŞarili Olursunuz.
Yapilan İŞlerİ Daha Yakindan Takİp Etmek İÇİn Bİr Sİte Adresİ Belirtirseniz Sevİnİrİm.
Saygilarimla
6 Nisan 2007, 14:25Yazan: phinçok heyecan verici bir haber.
Sunumu kaçırdığıma üzüldüm.
Acaba yapılan çalışmaları gösteren bir site var mıdır?
6 Nisan 2007, 11:20Yazan: Zeynep GüneyKültür Bilincini Geliştirme Vakfı, 2 Nisan Pazartesi günü Pak İş Merkezi’nde “Yenikapı Batıkları ve Koruma Sorunları” başlıklı bir konferans düzenledi. İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Taşınabilir Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü’nden Dr. Ufuk Kocabaş'ın yaptığı sunum, bugüne kadar yapılan çalışmaları gözler önüne serdi. Şimdiye kadar %50'si kazılan alanda, Geçiş dönemine ait 20 tane batık bulunmuş. Bugüne kadar yapılan arkeolojik kazılarda geçiş dönemine ait buluntuya nadiren rastlandığı için Yenikapı'daki çalışmalar yurtdışından da dikkatle takip ediliyor. Bulunan batıklar, başarılı bir ekip sayesinde, büyük bir titizlikle belgeleniyor, inceleniyor ve korunuyor. Konu hakkında daha fazla bilgi edinmek için Dünyanın Gözü Üzerimizde başlıklı haberi okuyabilirsiniz.
Bütün yorumları forumda okuyun!
